Book
Dutch

Virgula

Sasja Janssen (author)
Bundel met merendeels langere gedichten die de lezer meenemen in een stroom van melancholieke gedachten en bijzondere invallen.
Title
Virgula
Author
Sasja Janssen
Language
Dutch
Publisher
Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij, 2021
58 p.
ISBN
9789021428475 (paperback)

Reviews

De ochtend is een wond

Wat een merkwaardig leesteken is de komma. Ze verbindt zinsdelen en gedachtes, maar ze bakent ook af. Virgula is de titel van het nieuwe boek van Sasja Janssen. Dat is Latijn voor komma. Janssen beschrijft in haar bundel, die een verhalender karakter heeft dan haar vorig werk, momenten in haar leven die ze met elkaar verbindt. En die momenten zijn niet bepaald idyllisch. Het zijn cesuren in een leven.

 

Janssen spreekt Virgula in de je-vorm aan. Ze krijgt verscheidene gedaantes: ze is een soort muze, een metgezel, maar ook een kwelgeest. Een toetssteen. De hele bundel kan worden gelezen als een soort zelfgesprek. In het openingsgedicht haalt ze de redenen aan waarom ze zich tot Virgula richt: 'ik schrijf je omdat je in mijn ooghoek bungelt/ ik schrijf omdat je nooit antwoordt/ ik schrijf je omdat je niet van stilstand houdt, net als ik'.

In de eerste cyclus duiken we met de dichter het verleden in. Met beklijvende beelden roept ze haar jeugd en haar studententijd op. Een beklemmende tijd. Verlies en misbruik staan centraal. De ik-figuur heeft het over drie minnaars die ze als kind had: een meisje met 'aswit haar', een jongen 'voor wie ik mijn lichaam niet genoeg ken' en de meester 'die zijn Dunhill-vingers in mij doopt'. Uiteraard is het geen pretje om die herinneringen op te halen. De ik-figuur in deze gedichten wil er dan ook het liefst uit weg. Later in haar leven maakt …Read more

Er is altijd de komma nog

Dichter Sasja Janssen bezingt, vereert en vervloekt de komma en alles waarvoor het leesteken kan staan. Haar intelligente, hoopvolle bundel Virgula is een groot plezier om te lezen.

Je ziet haar wel, maar hoort haar niet: de komma. Wanneer ze in een geschreven zin opduikt, doet ze dat als een teken dat een pauze markeert. Ze is een overgangsobject dat voert van het ene naar het andere zinsdeel. Maar wanneer je spreekt, klinkt ze louter als afwezigheid, als stilte. Die dubbelheid geeft het toch al vreemd gevormde teken een enigszins mysterieus karakter.

Genoeg, moet Sasja Janssen hebben gedacht, om er een hele bundel aan te wijden. Want met Virgula - Latijn voor komma - doet zij een indrukwekkende poging om in een soort dichtbrieven dat leesteken te bezingen, aan te roepen, lief te hebben, maar ook om het te verguizen, te vervloeken. Een beetje als een partner van wie je maar niet af kunt komen, al noemt de dichter ze hier liever haar 'duivelinnen'. Met al die verschillende eigenschappen vormt Virgula een ware ode aan de komma.

Waarom zou je over zo'n ogenschijnlijk onbeduidend leesteken willen schrijven? Janssen doet al een poging het antwoord te…Read more

Bundel van een dichteres (1968) die ook romans en verhalen schrijft. Ze is docente Nederlands als tweede taal en geeft schrijftraining aan de Schrijversvakschool Amsterdam. De bundel bevat 23 merendeels wat langere gedichten. Enkele verschenen eerder in tijdschriften. Centraal staat de virgula, het Latijnse woord voor komma. Dit leesteken, afgebeeld op het omslag, luidt een pauze in maar laat de gedachten doorgaan. De gedichten in de bundel, onder meer over zwangerschap, hebben een vaak melancholieke ondertoon. Wat fascineert, is de barokke woordenstroom, de bijzondere invallen ('ik moet het paard nog leren zwemmen') en de vervreemdende combinaties ('doelgerichte kamer'). Soms is er een literaire verwijzing, zoals naar de Bijbel ('ik roep je aan') of naar Slauerhoff ('in gedichten wonen'). Terwijl veel gedichten zich in een tijdloos universum lijken af te spelen, zetten hedendaagse realia (Auping, een Gazelle-fiets) je weer met beide benen op de grond. De bundel zal vooral mensen beva…Read more

De komma als muze

Sasja Janssen dicht vederlicht over gebeurtenissen die niet voorbijgingen.

Een komma suggereert dat iets nog niet is afgelopen. De zin niet, het verhaal niet. Dat er nog beweging is, stilstand voorlopig is uitgesteld. Virgula heet een komma in het Latijn, een woord als een meisjesnaam. Virgula heet ook de nieuwe bundel van Sasja Janssen. Daarin wordt de komma tot veel meer dan een leesteken, wordt ze aangeroepen als was ze muze, wordt ze verwenst. Is ze metgezel.

In de ruimtes tussen de komma's, gaan de verhalen van een leven schuil. Daar huizen herinneringen die zich zelden door een punt laten begrenzen. Ook in Janssens poëzie, waarin zich nogal eens pijnlijke verhalen ontvouwen, gebeurtenissen die niet voorbijgingen. Sporen achterlieten, een mens beschadigden. Gedichten vertellen van een jeugd waarover een grauwe rookwolk hangt van verlies, misbruik, van onfrisse relaties met leraren, van stukgelopen liefdes tijdens een reis in Azië: 'het duurt niet lang/ of ik word zwanger van een jongetje/ dat ik nooit meer zal zien, net zoals jou'. V…Read more